سنڌ جي سرزمين ڪيترن ئي عظيم انسانن کي جنم ڏنو آهي، پر جن شخصيتن پنهنجي فڪر، فن ۽ انسان دوستيءَ وسيلي دنيا جي ادب ۾ پنهنجو الڳ مقام پيدا ڪيو، انهن مان حضرت شاهه عبداللطيف ڀٽائي سرڪار سڀ کان روشن نالو آهي. لطيف سرڪار رڳو سنڌ جو شاعر نه، پر عالمي ليول جو اهڙو مفڪر آهي، جنهن جو پيغام وقت، نسل، مذهب، ٻولي ۽ سرحدن کان مٿانهون آهي. سندس شاعري انسانيت، محبت، امن، سچائي، حوصلي ۽ روحانيت جي اهڙي ترجمان آهي، جيڪا هر دؤر جي انسان جي دل کي ڇهندي رهي ٿي. عالمي شاعر اهو هوندو آهي، جنهن جو پيغام ڪنهن هڪ خطي تائين محدود نه هجي، پر سڄي انسانيت لاءِ هجي. شاهه لطيف جو ڪلام اهڙي ئي آفاقي سوچ جو آئينو آهي. هن مارئي، سسئي، سهڻي، مومل، نوريءَ ۽ ٻين ڪردارن وسيلي صرف سنڌي سماج جون ڪهاڻيون بيان نه ڪيون، پر انسان جي اندر جي جدوجهد، وفاداري، آزادي، عشق، قرباني ۽ اميد کي امر بڻايو. اهو ئي سبب آهي جو سندس رسالو پڙهندڙ کي پنهنجي زندگيءَ جو عڪس محسوس ٿئي ٿو.
لطيف سرڪار جي عظمت جو هڪ وڏو سبب سندس انسان دوست فڪر آهي. هن انسان کي انسان سان محبت ڪرڻ، نفرتن کي ختم ڪرڻ ۽ سچ جي راهه اختيار ڪرڻ جو درس ڏنو. سندس شاعري ۾ ڪنهن به قسم جي تعصب، تنگ نظري يا نفرت جي جاءِ ناهي. اهو ئي عالمي ادب جو بنيادي وصف آهي ته اهو انسان کي انسان سان جوڙي لطيف جي شاعري ۾ فطرت سان عشق پڻ نمايان آهي. ٿر جا ريگستان، سنڌو درياهه، جبل، وڻ، پکي، مينهن، هوا ۽ ڌرتي سندس ڪلام ۾ صرف منظرنگاري ناهن، پر اهي انسان جي روحاني سفر جا استعارا بڻجي وڃن ٿا. دنيا جا وڏا شاعر به فطرت کي اهڙي گهراين سان بيان ڪندا رهيا آهن، ۽ شاهه لطيف انهيءَ روايت جو هڪ بي مثال نمائندو نظر اچي ٿو. شاھ لطيف جي شاعريءَ ۾ اهي جملي خوبيون بدرجي اتم موجود آهن جيڪي هڪ عالمي ليول جي بهترين شاعر ۾ موجود هجڻ گهرجن۔ . شاهه لطيف تصوف کي به نهايت سادي ۽ عام فهم انداز ۾ پيش ڪيو. سندس نظر ۾ خدا تائين پهچڻ جو رستو انسانيت جي خدمت، عاجزي، محبت ۽ سچائيءَ مان گذري ٿو. اهو پيغام رومي، سعدي، حافظ ۽ ٻين عالمي صوفي شاعرن جي فڪر سان هم آهنگ محسوس ٿئي ٿو. انهيءَ ڪري لطيف جو نالو دنيا جي وڏن روحاني شاعرن جي صف ۾ وڏي عزت سان ورتو وڃي ٿو. لطيف سرڪار جي شاعري جو سڀ کان وڏو ڪمال اهو آهي ته هر دؤر جو پڙهندڙ ان مان پنهنجي زماني جا سوال ۽ انهن جا جواب ڳولي سگهي ٿو. اڄ جڏهن دنيا جنگين، بيچيني، ماديت، ماحولياتي بحران ۽ اخلاقي زوال سان منهن ڏئي رهي آهي، تڏهن لطيف جو پيغام وڌيڪ اهميت اختيار ڪري ٿو. سندس سڏ محبت، برداشت، اتحاد ۽ اميد ڏانهن آهي، جيڪو اڄ جي عالمي سماج جي وڏي ضرورت آهي.
اسان جو فرض آهي ته شاهه لطيف کي صرف رسمن تائين محدود نه رکون، پر سندس فڪر کي تحقيق، ترجمن، بين الاقوامي سيمينارن ۽ جديد ڊجيٽل ذريعن وسيلي دنيا تائين پهچايون. جڏهن لطيف جو پيغام مختلف ٻولين ۾ پڙهيو ويندو، تڏهن دنيا وڌيڪ چٽي نموني محسوس ڪندي ته سنڌ جي هن عظيم شاعر جو مقام واقعي عالمي آهي.
حاصلِ مقصد اهو آهي ته شاهه عبداللطيف ڀٽائي سرڪار صرف سنڌ جي سڃاڻپ نه، پر سڄي انسانيت جو قيمتي ادبي ۽ روحاني سرمايو آهي. سندس شاعري وقت جي قيد کان آزاد آهي، سندس فڪر سرحدن کان مٿانهون آهي، ۽ سندس پيغام هر دل لاءِ آهي. اهڙا شاعر صدين ۾ پيدا ٿيندا آهن.
لطيف سرڪار جو نالو دنيا جي عظيم شاعرن جي فهرست ۾ هميشه عزت، احترام ۽ محبت سان روشن رهندو. لطيف سائين جي 282 ھون عرس جي مناسبت سان سڄي سنڌ کي لک لک وڌايون ھجن، ڊجيٽل سنڌ ميگزين سٿ پاران لطيف سائين کي خراج عقيدت پيش ڪجي ٿي!
***