اسلامي تاريخ ۾ ڪربلا جي ميدان جو واقعو هڪ عظيم، دردناڪ ۽ سبق آموز باب جي حيثيت رکي ٿو. هي واقعو 10 محرم الحرام 61 هجري تي عراق جي شهر ڪربلا ۾ پيش آيو، جتي امام ابن علي عليه السلام پنهنجي خاندان ۽ وفادار ساٿين سان گڏ حق، انصاف ۽ دين اسلام جي سربلندي لاءِ عظيم قرباني پيش ڪئي. ڪربلا صرف هڪ جنگ نه هئي، پر اها حق ۽ باطل، انصاف ۽ ظلم، سچ ۽ ڪوڙ جي وچ ۾ هڪ دائمي جدوجهد هئي.
ڪربلا جو پسمنظر:
حضرت محمد ﷺ جي وصال کان پوءِ اسلامي رياست مختلف مرحلن مان گذري. جڏهن يزيد بن معاويه خلافت سنڀالي، تڏهن هن امام حسينؑ کان بيعت جو مطالبو ڪيو. امام حسينؑ محسوس ڪيو ته يزيد جي حڪومت اسلامي اصولن جي خلاف آهي، تنهن ڪري هن بعيت ڪرڻ کان انڪار ڪيو. نتيجي طور امام حسين عليه السلام مديني کان مڪي ۽ پوءِ ڪوفي ماڻهن جي دعوت تي عراق طرف روانا ٿيا، پر ڪربلا جي ميدان ۾ سندن قافلو روڪيو ويو.
ڪربلا جو واقعو:
10 محرم 61 هجري تي امام حسينؑ ۽ سندن ٿورن ساٿين جو مقابلو هڪ وڏي لشڪر سان ٿيو. پاڻي بند ڪيو ويو، بک ۽ اڃ جي سخت تڪليفن باوجود امام حسين عليه السلام ۽ سندن ساٿين حق تان هٿ نه کنيو. آخرڪار امام حسين ، سندن خاندان جي فردن ۽ ساٿين شهادت جو جام پيتو ۽ تاريخ ۾ امر ٿي ويا.
1. حق ۽ سچائي جي فتح:
ڪربلا ثابت ڪيو ته حق جي طاقت تعداد يا ظاهري قوت تي دارومدار نٿي رکي. امام حسين پنهنجي عمل سان ڏيکاريو ته سچائي لاءِ بيهڻ ئي اصل ڪاميابي آهي.
2. ظلم خلاف جدوجهد:
ڪربلا انسانيت کي اهو سبق ڏئي ٿي ته ظلم، جبر ۽ ناانصافي خلاف آواز بلند ڪرڻ هر انسان جو فرض آهي، ڀلي نتيجي ۾ قربانيون ڇو نه ڏيڻي پون.
3. قرباني ۽ ايثار جو درس:
امام حسين ۽ سندن ساٿين پنهنجي جانين، مال ۽ خاندان جي قرباني ڏئي اهو ثابت ڪيو ته اعليٰ مقصدن لاءِ هر شيءِ قربان ڪري سگهجي ٿي.
4. صبر ۽ استقامت:
ڪربلا صبر، حوصلي ۽ ثابت قدمي جو عظيم مثال آهي. سخت ترين حالتن ۾ به امام حسين ۽ اهل بيت حق جو دامن نه ڇڏيو.
5. انساني آزادي ۽ عزت:
امام حسينؑ جو مشهور موقف هو ته عزت واري زندگي غلامي واري زندگي کان بهتر آهي. ڪربلا انسان کي وقار، خودداري ۽ آزاديءَ جو سبق ڏئي ٿي.
اڄ به ڪربلا جو پيغام زنده آهي. دنيا ۾ جتي به ظلم، ناانصافي ۽ استحصال موجود آهي، اتي امام حسينؑ جي قرباني ماڻهن لاءِ حوصلي ۽ رهنمائي جو سرچشمو بڻجي ٿي. ڪربلا سيکاري ٿي ته سچائي، انصاف ۽ انسانيت جي قدرن کي هر حال ۾ برقرار رکڻ گهرجي.
ڪربلا اسلامي تاريخ جو هڪ عظيم واقعو آهي، جنهن نه صرف مسلمانن پر سڄي انسانيت کي حق، انصاف، صبر، قرباني ۽ آزاديءَ جو درس ڏنو آهي. امام حسينؑ جي شهادت ثابت ڪيو ته حق جي راهه ۾ ڏنل قرباني ڪڏهن به ضايع نٿي وڃي. ڪربلا جو پيغام قيامت تائين انسانيت لاءِ روشنيءَ جو مينار رهندو.
***