سائنس اھا روشني آھي، جيڪا انسان کي علم، تحقيق ۽ ترقيءَ جي راهه ڏيکاري ٿي. اڄ جي جديد دور ۾ انسان جي هر سهولت سائنس جي بدولت ممڪن ٿي آهي. موبائل فون، انٽرنيٽ، هوائي جهاز، دوائون، ڪمپيوٽر ۽ خلا جي تحقيق سڀ سائنس جا ڪمال آهن. سائنس رڳو ايجادن تائين محدود ناهي، پر اها ڪائنات جي هر راز کي سمجهڻ جي ڪوشش پڻ ڪري ٿي. دنيا ۾ ڪيترين ئي اهڙين حيران ڪندڙ حقيقتن جو وجود آهي، جيڪي پهرين ناممڪن لڳنديون هيون، پر سائنس انهن کي دليلن سان ثابت ڪيو آهي.
انسان جو دماغ — قدرت جو عجيب شاهڪار؛
انساني دماغ دنيا جي سڀ کان پيچيده شين مان هڪ آهي. سائنسدانن مطابق انسان جي دماغ ۾ تقريباً 86 ارب نيورون موجود آهن، جيڪي هڪ ٻئي سان سگنلن ذريعي رابطي ۾ رهن ٿا. اهي نيورون معلومات کي محفوظ ڪرڻ، سوچڻ، سکڻ ۽ فيصلا ڪرڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪن ٿا.
حيران ڪندڙ ڳالهه اها آهي ته دماغ سڄي جسم جي وزن جو ننڍو حصو هجڻ باوجود جسم جي توانائي جو لڳ ڀڳ 20 سيڪڙو استعمال ڪري ٿو. سائنس موجب جڏهن انسان ننڊ ۾ هوندو آهي، تڏهن به دماغ مڪمل طور بند نٿو ٿئي، بلڪه يادگيرين کي ترتيب ڏيڻ ۽ جسم جي نظام کي سنڀالڻ ۾ مصروف رهي ٿو. اهو ئي سبب آهي جو مناسب ننڊ انسان جي ذهني صحت لاءِ تمام ضروري آهي.
ڌرتيءَ جي حرڪت ۽ ڪششِ ثقل:
اسان کي محسوس ٿئي ٿو ته زمين بلڪل سڪون ۾ بيٺل آهي، پر حقيقت ۾ ڌرتي پنهنجي محور تي تقريباً 1670 ڪلوميٽر في ڪلاڪ جي رفتار سان گردش ڪري ٿي. ان سان گڏ ڌرتي سج جي چوڌاري تقريباً 30 ڪلوميٽر في سيڪنڊ جي رفتار سان ڦري ٿي.
سوال پيدا ٿئي ٿو ته جيڪڏهن ڌرتي ايتري تيزيءَ سان هلي رهي آهي ته پوءِ اسان کي حرڪت ڇو محسوس نٿي ٿئي؟ سائنس ان جو جواب “ڪششِ ثقل” ۽ “مسلسل رفتار” ۾ ڏئي ٿي. ڌرتيءَ جي ڪششِ ثقل هر شيءِ کي پاڻ سان مضبوط رکندي آهي، جڏهنته مسلسل رفتار سبب انسان کي حرڪت جو احساس نٿو ٿئي.
خلا ۾ خاموشي ڇو هوندي آهي؟
عام زندگيءَ ۾ آواز هوا ذريعي هڪ هنڌ کان ٻي هنڌ تائين پهچي ٿو. پر خلا تقريباً خالي هوندو آهي، جتي هوا موجود نه هوندي آهي. انهيءَ ڪري خلا ۾ آواز سفر نٿو ڪري سگهي.
سائنسدان جڏهن چنڊ تي پهتا ته انهن کي هڪ ٻئي سان ڳالهائڻ لاءِ ريڊيو سسٽم استعمال ڪرڻو پيو، ڇاڪاڻته خلا ۾ سڌو سنئون آواز ٻڌڻ ممڪن نه هو. اها حقيقت سائنس جي اهم دريافتن مان هڪ آهي.
روشنيءَ جي تيز رفتار:
روشني ڪائنات جي سڀ کان تيز شيءِ آهي. سائنسدانن مطابق روشني تقريباً 300,000 ڪلوميٽر في سيڪنڊ جي رفتار سان سفر ڪري ٿي. جيڪڏهن ڪو انسان اهڙي رفتار حاصل ڪري سگهي ته هو هڪ سيڪنڊ ۾ زمين جا ڪيترائي چڪر لڳائي سگهي ٿو.
سج جي روشني زمين تائين پهچڻ لاءِ تقريباً 8 منٽ ۽ 20 سيڪنڊ وٺي ٿي. ان مان ظاهر ٿئي ٿو ته سج اسان کان تمام گهڻو پري آهي، پر روشنيءَ جي انتهائي تيز رفتار سبب اها ٿوري وقت ۾ اسان تائين پهچي وڃي ٿي.
پاڻيءَ جون حيران ڪندڙ خاصيتون:
پاڻي زندگيءَ جي بنيادي ضرورت آهي، پر ان جون ڪجهه خاصيتون سائنسدانن کي به حيران ڪن ٿيون. مثال طور، گرم پاڻي ڪڏهن ڪڏهن ٿڌي پاڻيءَ کان وڌيڪ جلدي برف بڻجي ويندو آهي. سائنس ۾ هن عمل کي “مپنبا اثر” چيو ويندو آهي.
سائنسدانن مطابق گرم پاڻيءَ مان ٻاڦ وڌيڪ نڪرندي آهي، جنهن سبب پاڻيءَ جو مقدار گهٽجي ويندو آهي ۽ اهو جلد ٿڌو ٿي سگهي ٿو. جيتوڻيڪ هن موضوع تي اڃا به تحقيق جاري آهي، پر اهو سائنس جي دلچسپ حقيقتن مان هڪ آهي.
انساني جسم جي حيرت انگيز صلاحيت:
انساني جسم ۾ تقريباً 60 سيڪڙو پاڻي هوندو آهي. انسان جي دل هڪ ڏينهن ۾ لڳ ڀڳ هڪ لک ڀيرا ڌڙڪندي آهي ۽ رت کي سڄي جسم ۾ گردش ڪرائيندي آهي.
سائنسدانن موجب جيڪڏهن انسان جي جسم جون سڀ رت واريون نليون گڏ ڪيون وڃن ته انهن جي ڊيگهه تقريباً 100,000 ڪلوميٽر ٿيندي، جيڪا ڌرتيءَ جي ٻه ڀيرا چڪر جي برابر آهي. اها حقيقت انسان جي جسم جي پيچيده بناوت کي ظاهر ڪري ٿي.
جانورن بابت سائنسي حقيقتون:
سائنس جي دنيا ۾ جانورن بابت به ڪيتريون ئي حيران ڪندڙ حقيقتون موجود آهن. مثال طور، ڊولفن مڇيون انتهائي ذهين مخلوق سمجهيون وڃن ٿيون. اهي هڪ ٻئي سان مخصوص آوازن ذريعي رابطو ڪن ٿيون.
چمگادڙ مڪمل اوندهه ۾ به پنهنجو رستو ڳولي وٺندا آهن. اهي “ايڪو لوڪيشن” نالي نظام استعمال ڪندا آهن، جنهن ۾ آواز جون لهرون موڪلي واپس ايندڙ لهرن مان شين جي جڳهه معلوم ڪندا آهن. اڄڪلهه سائنسدانن هن ٽيڪنالاجيءَ مان متاثر ٿي جديد مشينون تيار ڪيون آهن.
***